Prenošenje kiseonika krvlju zavisi od održavanja hemoglobina u redukovanom stanju (Fe++). Oksidisanje hemoglobina u methemoglobin (MetHb), Fe+^, onemogućava vezivanje kiseonika.
Prenošenje kiseonika krvlju zavisi od održavanja hemoglobina u redukovanom stanju (Fe++). Oksidisanje hemoglobina u methemoglobin (MetHb), Fe+^, onemogućava vezivanje kiseonika. Normalno, citohrom b5 redukuje nativni MetHb i regeneriše se putem enzima reduktaze citohromab5 (methemoglobin reduktaze). Uzroci hereditamih methemoglobinemija dati su u tabeh 8. Ako koncentracija MetHb prelazi 15 g// (10% totalne koncentracije hemoglobina), javlja se klinički očigledna cijanoza. Prelaz više od 35% hemoglobina u met-oblik izaziva glavobolju, slabost i gušenje. Pojava Met-Hb povećava i afinitet preostalih normalnih molekula hemoglobina za kiseonikom čime se hipoksemija povećava.
Deficit methemoglobin-reduktaze (citohrom b5 reduktaze). Ova bolest nasleđuje se autosomno recesivno. Osobe s ovim enzimskim defektom imaju doživotnu cijanozu ili nemaju tegobe niti fizičke znake bolesti. Blaga policitemija je posledica lakog povećanja afiniteta hemoglobina za kiseonikom. Postoji veliki varijabihtet među bolesnicima i njihovim porodicama u pogledu elektroforetskog profila enzima.
Stečena methemoglobinemija. Najčešći uzrok je izloženost toksinima ili lekovima. Glavni uzročnici su dati u tabeli 8. Dapson je jedan od lekova koji izaziva stečenu i khnički veoma izraženu cijanozu izazvanu methemoglobinemijom.
Hemoglobini M. Retki obhci porodičnih cijanoza uzrokovani su mutacijom u globinskom delu na mestima koja kodiraju aminokiseline koje reguhšu vezivanje gvožđa iz hema za globin. Osobe sa alfa-globulinskom varijantom hemoglobina M su cijanozne od rođenja. U nekim beta-varijantama hemoglobina M cijanoza se ne javlja pre 4-6. meseca po rođenju dok se HbF ne zameni HbA. Osim cijanoze, bolesnici su asimptomatski. Mućkanje krvi bolesnika sa hemoglobinom M ne koriguje čokoladnu iznijansiranost, ah se onakoriguje ako je cijanoza uzrokovana smanjenom saturacijom krvi s kiseonikom (u bolestima pluća i srca). Oksidišući lekovi izazivaju sulfhemoglobinemiju koja, lakše nego methemoglobinemija, izaziva cijanozu. Hemoglobini M imaju karakteristične promene u svom apsorpcionom spektru.
Lečenje. Primena metilenskog plavog u dozi 100-300 mg/dan ili askorbinske kiseline u dozi 300-500 mg/dan drastično smanjuje methemoglobinemiju bolesnika sa deficitom reduktaze citohroma b5. Cilj terapije je kozmetički. Teške toksične methemoglobinemije leče se parenteralnom primenom metilenskog plavog u dozi od 2 mg/kg/t. m. višekratno.