PREVENCIJA BOLESTI
PREVENCIJA BOLESTI (engl. prevention), mere koje se preduzimaju da se predupredi bolest i da se unapredi zdravlje. U širem smislu termin se koristi za bilo koju meru koja dovodi do…
PREVALENCIJA KARIJESA
PREVALENCIJA KARIJESA (engl. caries prevalence), presek stanja karijesa zuba u populaciji u određenom vremenu. Izražava se stopom zdravih osoba (IZO), prosečnim vrednostima karijesa (KIP), incidencijom kariijesa (GPK). V. karijes indekse.
PREVALENCIJA
PREVALENCIJA (engl. prevalence), izražava odnos ukupnog broja obolelih (zbir novo-obolelih osoba i osoba koje su ranije obolele) u nekoj populaciji i procenjenog broja stanov-nika u određenom vremenskom trenutku (u praksi…
PREDPOROĐAJNA HEMORAGIJA
PREDPOROĐAJNA HEMORAGIJA (engl. prepartum hemorrhage), krvarenje pred porođaj, kao uzrok ima dva poremećaja: placenta previja i prevremeno odlubljivanje normalno usađene posteljice. Placenta previja je oblik nisko usađene posteljice koja dodiruje…
PRETKUTNJAK
PRETKUTNJAK (engl. premolar tooth, lat. dens premolaris), v. dens premolaris, premolar, nalazi se između očnjaka i molara, obično ima dve kvržice, sitni hranu. Zamenjuje mlečne molare.
PRE SMRTI
PRE SMRTI (lat. pre mortem), premortalno, odnosi se prvenstveno na promene i povrede (v. zaživotne povrede) koje nastaju u toku života i agonije, dok još postoje očuvane funkcije kardiovaskularnog sistema,…
PRESINAPTIČKI
PRESINAPTIČKI (engl. presynaptic), koji se nalazi u blizini ili pojavljuje, događa pre sinapse, npr. presinaptički nervni završetak.
PRESINAPTIČKA MEMBRANA
PRESINAPTIČKA MEMBRANA (engl. pre-synaptic membrane), specifičan deo membrane aksonskog terminala putem koje se oslobađaju molekuli neurotransmitera.
PRESBIOPIJA
PRESBIOPIJA (engl. presbyopia), staračka dalekovidost; smanjenje elastičnosti sočiva sa godinama, tako da prilikom posmatranja predmeta na blizinu, uz maksimalan grč cilijarnog mišića, sočivo svojom elastičnošću ne može dovoljno da se…
PRERANI PUBERTET
PRERANI PUBERTET (engl. precocious puberty), pojava polnog sazrevanja kod devojčica pre 8, odnosno kod dečaka pre 9 godina. Pravi p.p. je uzrokovan preranom aktivacijom osovine hipotalamus-hipofiza-pol-ne žlezde. Karakteriše ga normalan…
PRERANA EJAKULACIJA
PRERANA EJAKULACIJA (engl. premature ejaculation), prevremeno izbacivanje semena u toku polnog odnosa. Javlja se kod većine mladih muškaraca koji do tada nisu imali ili su retko imali polni odnos, kod…
PREPUCIJUM, UDNA KOŽICA
PREPUCIJUM, UDNA KOŽICA (engl. prepuce, lat. perputium), tanka kožna duplikatura polnog uda ili dražice. Kod osoba muškog pola prepucijum pokriva glavić polnog uda.
PREPROTEIN
PREPROTEIN (engl. preprotein), prekursor proteinskog molekula koji nema biološku aktivnost. Inicijalno se prenosi i transportuje u endoplazmatični retikulum i proteolizom se prevodi u proprotein. Drugi stepen proteolize, koja se odigrava…
PREPOZNAVANJE
PREPOZNAVANJE (engl. identification), uviđanje sopstvenih psiholoških sadržaja u toku psihoterapijskog procesa. Nastaje posle kraćeg ili dužeg preispitivanja problema, a zatim se javlja „aha“ doživljaj. U grupnoj psihoterapiji prepoznavanje je ubrzano…
PREOPERATIVNA PRIPREMA
PREOPERATIVNA PRIPREMA (engl. pre-paring for anesthesia), skup terapijskih mera koje imaju za cilj da bolesnika (koji može biti u teškom stanju) dovedu u optimalno stanje za operaciju; podrazumeva davanje infuzija…
PRENESENA TRUDNOĆA
PRENESENA TRUDNOĆA (engl. prolonged, postterm pregnancy), svaka trudnoća koja traje duže od 42 nedelje ili 294 dana i u ovoj grupi je oko 12% svih trudnoća. U ovakvoj trudnoći protok…
PREMOTORNO PODRUČJE
PREMOTORNO PODRUČJE (engl. premotor area), Brodmannovo područje 6; glavno kortikalno motorno područje koje leži neposredno ispred motornog područja (Brodmannovo područje 4) i od koga se razlikuje histološki zbog odsustva Betzovih…
PREMEDIKACIJA
PREMEDIKACIJA (engl. premedication), preoperativna medikacija, davanje određenih medikamenata u neposrednom preoperativnom periodu koje ima za cilj psihičko smirenje bolesnika, izazivanje analgezije, sniženje bazalnog metabolizma i inhibiciju sekrecije u disajnim putevima.…
PREMATURUS
PREMATURUS (engl. premature infant ), nedonošče, živorođeno dete, rođeno pre navr-šenih punih 37 nedelja od prvog dana poslednjeg menstrualnog ciklusa.
PREMATURITET
PREMATURITET (engl. prematurity), oz-načava nezrelost novorođenčeta koje je ro-đeno pre vremena, tj. pre navršenih 37 nedelja trudnoće. Osobine nezrelosti su telesna masa ispod 2.500 grama, telesna dužina ispod 48 cm,…